Het ware gelaat van de joncfrouw

Onlangs is heel 6DG naar een theatervoorstelling geweest van Lieke Oolders, genaamd ‘Joncfrouwe’. Het vond plaats in een cultuurcentrum in Aarschot. Concreet ging het stuk over een joncfrouw die in nood was en waarbij een ridder en zijn schildknaap haar moesten redden. Het was geen gewoon theater waarbij het publiek zich mag ontspannen. Integendeel, het was een theater waarbij het publiek op een afstand wordt gehouden met als doel om objectief te zijn en om geen enkele vorm van interactie te tonen tussen de acteurs en het publiek. Wil je meer te weten komen over het stuk? Lees dan gerust verder in deze boeiende recensie.

Zoals reeds gezegd, draait dit theaterstuk om het bewaren van de afzijdigheid tussen het publiek en de acteurs. Hoewel ze toch de vierde wand doorbreken op een nogal subtiele manier. In vergelijking met het toneelstuk ‘De buis van Eustachius’ is bij dit toneelstuk het doorbreken van de vierde wand minder opvallend met als effect dat het publiek al dan niet perplex staat en dus niet weet of ze daadwerkelijk de bevestiging aan de acteurs moet geven.

Een ander belangrijk aspect aan dit toneelstuk is de rol van de vrouw. In het vijfde middelbaar hebben we het verschil geleerd tussen de Karelromans en de Arthurromans. Dit stuk is een nabootsing van een typische voorhoofse, waarbij de vrouw een onbekende identiteit, of alleszins toch geen naam, heeft en gered moet worden. Bovendien worden de vrouwen in een Arthurroman met alle respect en liefde behandeld, wat ook in ‘Joncfrouwe’ gebeurt. Het feit dat de vrouw zich geen naam mag toe-eigenen en een soort van ‘voorwerp’ is dat wordt weggegeven na een goeie daad, duidt echt wel op de voorhoofse ridderroman. Die herkenning maakt de kijkervaring veel leuker en amusanter.

Wat opvalt in het stuk, is dat er her en der gebruik wordt gemaakt van stijlfiguren. Metaforen worden courant gebruikt. Men verwijst vaak naar het zwaard of het licht, bv. toen de joncfrouw zei: “Ik voel me bezwaard om mijn gevoelens bloot te stellen.” Of de schildknaap die achteraf zei: “De waarheid aan het licht brengen.” Archaïsmen zijn ook aanwezig in het stuk, want ze spreken mekaar soms aan met ‘ge’ of ‘gij’. Door het gebruik van beeldspraak en stijlfiguren, wordt het toneelstuk al een pak interessanter gemaakt en kan je het linken met de reeds geziene lessen.

Als laatste wil ik nog even stilstaan bij enkele theatertekens, zoals de paraverbaliteit. Het is straf wat de acteurs verrichten, zeker als je hoort hoe geloofwaardig hun expressie overkomt. Het lijkt alsof ze echt kwaad op elkaar zijn door al dat getier. Op een bepaald moment maakten de schildknaap en de ridder ruzie met elkaar en dat mondde uit in een soort spijtbetuiging. Die abrupte overgang van woede naar spijt was zeer vermakelijk om te zien.

Ook de kleding die ze gebruikten verdienen aandacht. Het valt op dat de acteurs regelmatig van kleding veranderen op de set wanneer het publiek met volle aandacht aan het kijken is.

Als laatste wil ik ook iets vertellen over de manier waarop ze de set of de ruimte gebruiken, of m.a.w. de ruimtegestiek. Het valt op dat ze vaak rondwandelen op heel het podium, waardoor ze dus ook minder zenuwachtig overkomen.

Kortom, het is een zeer interessant en indrukwekkend stuk dat het publiek uitnodigt om meer dan alleen naar het stuk te kijken. Ze willen het publiek aanzetten om te redeneren over alles wat op het podium gebeurt. Daarom is dit stuk een aanrader voor mensen die graag theateroptredens kijken, maar ook voor diegenen die het niet graag doen. Ik kan je garanderen dat je het je positieve indrukken zal nalaten. Dus laat het mysterie op je afkomen en bewonder dit wonderbaarlijk verhaal over de joncfrouw en zijn ridder en de knaap.

21 nov 2024, Quinten Daems